ونس: نمیدانم توافق باعث تغییر رفتار ایران خواهد شد یا نه
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه ۲۸ خرداد در یک نشست خبری در کاخ سفید اعلام کرد که ایران تاکنون از نظر نظامی به تعهدات خود در تفاهمنامه با ایالات متحده پایبند بوده و شب گذشته بیش از ۱۲ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده است.
ونس یک روز بعد از امضای رسمی این تفاهمنامه توسط روسای جمهور دو کشور گفت: «در بخش نظامی، ایرانیها برای دومین شب متوالی به هیچ کشتیای در تنگه هرمز شلیک نکردند. تاکنون آنها به تعهدات خود پایبند بودهاند.»
او در ادامه خبر داد: «شب گذشته ۱۲٫۵ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد. این بالاترین میزان از زمان آغاز درگیریها بوده است.»
معاون دونالد ترامپ همچنین گفت که ایالات متحده نیز به تعهد خود برای رفع محاصره پایبند بوده است.
ونس اظهار داشت: «در مورد محاصره، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) به بیش از دوازده کشتی اجازه داده است از محاصره دریایی ما عبور کنند و بنابراین ما نیز به بخش اولیه تعهدات خود در این توافق عمل کردهایم.»
او افزود که زمان مشخص خواهد کرد آیا ایران به سایر تعهدات خود در چارچوب یادداشت تفاهم نیز پایبند خواهد ماند یا خیر.
ونس گفت: «اکنون خواهیم دید که آیا آنها مایل هستند به گام بعدی طرح صلح رئیسجمهور (ترامپ) پایبند باشند یا نه.»
«نمیدانم ایران تغییر رفتار خواهد داد یا نه»
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین تأکید کرد که ایالات متحده در مذاکرات برای دستیابی به یک آتشبس دائمی، اهرمهای فشار قابل توجهی بر ایران در اختیار دارد، هرچند اذعان کرد که مشخص نیست این اهرمها برای وادار کردن حکومت ایران به دادن امتیازهای بزرگ کافی باشد یا نه.
او در گفتوگوی خود با خبرنگاران گفت: «آنها قطعاً درک میکنند که ایالات متحده اهرمهای بسیار قدرتمندی در اختیار دارد. آیا این در نهایت به تغییر رفتار منجر خواهد شد؟ نمیدانم.»
ونس استدلال کرد که دولت آمریکا صرفنظر از این تردیدها باید برای دستیابی به توافق تلاش کند، به این امید که بتواند به یک گشایش واقعی دست یابد؛ گشایشی که روابط ایران با آمریکا و همچنین وضعیت کلی خاورمیانه را به شکل چشمگیری بهبود بخشد.
او گفت: «بعضیها میگویند ایرانیها هرگز رفتار خود را تغییر نخواهند داد. خب، شاید این درست باشد، و اگر چنین باشد، آنها از هیچیک از مزایای این توافق بهرهمند نخواهند شد. اما آیا ارزش امتحان کردن را ندارد؟»
این اظهارات در حالی مطرح شده که شماری از جمهوریخواهان نیز از امتیازاتی که واشینگتن در متن تفاهمنامه به ایران داده است، انتقاد کردهاند.
«این وضعیت برای ما برد-برد است»
جیدی ونس درباره منابع مالی اشاره شده در تفاهمنامه که میتواند به ایران تعلق بگیرد گفت: «شما ارقامی مانند ۳۰۰ میلیارد دلار یا ۲۴ میلیارد دلار، یا هر عدد و مبلغ دیگری را خواهید شنید، اما واقعیت ساده این است که تنها راهی که ایرانیها بتوانند به هر بخشی از این منابع دسترسی پیدا کنند -و تأکید میکنم حتی یک سنت هم تحت هیچ شرایطی از سوی ایالات متحده آمریکا پرداخت نخواهد شد- این است که به طور کامل به تعهدات خود پایبند باشند و رفتارشان را تغییر دهند.
او تصریح کرد: «اگر ایرانیها رفتار خود را تغییر ندهند، برنامه نظامی و برنامه هستهای آنها همچنان نابود شده باقی خواهد ماند؛ اما اگر رفتارشان را تغییر دهند، روابطی دگرگونکننده با خاورمیانه خواهند داشت. برای ما، در هر صورت یک وضعیت برد-برد است.»
ونس: برای صحبت درباره سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری در ایران خیلی زود است
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه در نشست با خبرنگاران در کاخ سفید در پاسخ به سوالی درباره صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری در ایران که در تفاهمنامه با ایالات متحده به آن اشاره شده است، گفت که صحبت درباره سرمایهگذاران احتمالی «خیلی زود» است.
او گفت: «در جهان عرب و حتی خارج از جهان عرب تمایل زیادی وجود دارد که در صورت رفتار مناسب ایران، در این کشور مشارکت و سرمایهگذاری کنند. اما باز هم میگویم، صحبت درباره این موضوع بسیار زود است، زیرا چنین چیزی مستلزم یک تحول اساسی در رفتار ایران است.»
دولت ترامپ به دلیل احتمال ایجاد این صندوق با انتقادهایی حتی از سوی برخی جمهوریخواهان،روبهرو شده است. با این حال، ونس و دونالد ترامپ بارها تأکید کردهاند که ایالات متحده هیچ پولی به این صندوق پرداخت نخواهد کرد.
ونس روز پنجشنبه گمانهزنی کرد که در صورت دستیابی آمریکا به توافقی با ایران و لغو تحریمهای این کشور، هم سرمایهگذاران دولتی و هم سرمایهگذاران خصوصی در کشورهایی مانند امارات متحده عربی ممکن است مشتاق همکاری اقتصادی با ایران باشند.
او گفت: «آنچه ما میگوییم این است که اگر شما رفتار مناسبی داشته باشید و اگر خود اماراتیها بخواهند مثلاً یک نیروگاه در ایران بسازند، ما معافیتها و کاهش تحریمهای لازم را فراهم خواهیم کرد تا چنین کاری امکانپذیر شود.»
ایران در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل بیشترین میزان حملات موشکی و پهپادی را به امارات انجام داد.
«به ایران اجازه میدهیم قابلیت دفاع از خود داشته باشد»
حیدی ونس در گفتوگو با خبرنگاران همچنین از تغییر موضع دولت دونالد ترامپ درباره برنامه موشکهای بالستیک ایران دفاع کرد و گفت ایالات متحده بخش قابل توجهی از توان موشکی ایران را از بین برده و در عین حال به ایران اجازه میدهد از «قابلیت دفاع از خود» برخوردار باشد.
ونس گفت: «ما تعداد قابل توجهی از موشکهای بالستیک آنها و همچنین پرتابگرهای موشکی بالستیکشان را نابود کردیم. موضوع فقط گلولهها نیست؛ خود اسلحه هم هست و ما در نابودی آن بسیار مؤثر عمل کردیم.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه گفته بود که از دسترسی ایران به «مقداری» موشک بالستیک متعارف حمایت میکند؛ موشکهایی که به گفته او «مشکل اصلی نیستند».
سپاه پاسداران در جریان جنگ ۴۰ روزه با استفاده از این موشکها، اسرائیل و شماری از کشورهای منطقه را هدف حملات خود قرار داد.
ونس همچنین اعلام کرد که بر اساس توافق نهایی، آمریکا انتظار دارد ایران «نتواند موشکهایی از نوعی بسازد که بتوانند بهطور گسترده کل جهان را تهدید کنند.»
او در ادامه افزود: «آنچه ما میخواهیم ببینیم این است که ایران تأمین مالی بیثباتی منطقهای، حمایت مالی از تروریسم منطقهای و البته تلاش برای بازسازی برنامه تسلیحات هستهای خود را متوقف کند.»
کارگروه سازمان ملل خواستار آزادی فوری رضا خندان شد
کارگروه بازداشتهای خودسرانه سازمان ملل متحد، بازداشت رضا خندان را ناقض حقوق بینالملل دانست و خواستار آزادی فوری او شد.
این کارگروه اعلام کرد آقای خندان، طراح گرافیک و فعال حقوق بشر ۶۰ ساله، از آذر ۱۴۰۳ به دلیل اتهاماتی مرتبط با فعالیتهای مسالمتآمیز خود در حمایت از حقوق زنان بهطور خودسرانه بازداشت شده است.
در این بیانیه آمده است که بازداشت رضا خندان فاقد مبنای قانونی بوده و مستقیماً به فعالیتهای حقوق بشری او ارتباط دارد. کارگروه سازمان ملل همچنین اعلام کرد که او پس از بازداشت از دسترسی به وکیل محروم بوده است.
کارگروه بازداشتهای خودسرانه سازمان ملل در عین حال ابراز نگرانی کرد که پرونده رضا خندان نشاندهنده رویهای گسترده از بازداشتهای خودسرانه در ایران است.
رضا خندان، همسر نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر، است. او در سال ۱۳۹۷ در حمایت از کارزار مخالفت با حجاب اجباری، نشانهایی با شعار «من به حجاب اجباری اعتراض دارم» تولید کرده بود و بعداً به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» محکوم شد.
به گفته سازمانهای حقوق بشری، آقای خندان در آذر ۱۴۰۳ و اندکی پس از انتقادهای نسرین ستوده از طرح تشدید مجازات نقض حجاب اجباری، بر اساس همین پرونده پیشین بازداشت و به زندان اوین منتقل شد.
تصمیم کارگروه بازداشتهای خودسرانه در پی شکایتی صادر شده که مهر ۱۴۰۴ از سوی «مرکز حقوق بشر رابرت اف. کندی»، «قلم آمریکا» و «مرکز حقوق بشر رائول والنبرگ» درباره بازداشت رضا خندان به این نهاد سازمان ملل ارائه شده بود. این نهادها در شکایت خود بازداشت آقای خندان را ناقض حقوق بنیادین از جمله آزادی بیان، آزادی تشکل، حق آزادی فردی و دادرسی عادلانه دانسته بودند.
ارتش آمریکا از پایان محاصره دریایی ایران خبر داد
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، روز پنجشنبه اعلام کرد نیروهای آمریکایی به دستور رئیسجمهور ایالات متحده به محاصره دریایی بنادر و مناطق ساحلی ایران پایان دادهاند.
سنتکام در شبکه ایکس نوشت که از این پس هیچ مانعی بر سر تردد کشتیها به مقصد یا از مبدأ بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان ایجاد نخواهد شد و تمامی اقدامات مربوط به اجرای محاصره دریایی متوقف شده است.
با این حال، سنتکام افزود ناوهای آمریکایی همچنان در منطقه باقی خواهند ماند تا بر اجرای مفاد توافق میان طرفها نظارت کنند و از پایبندی به آن اطمینان حاصل شود.
بر مبنای تفاهنامه ایران و آمریکا، که شامگاه چهارشنبه امضا شد، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی خود را پس از امضا آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز بهطور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. جمهوری اسلامی نیز باید عبور کشتیها از تنگه هرمز را ظرف مدت ۳۰ روز به میزان پیش از بسته شدن این آبراه برساند.
ترامپ: هیچ پرداخت ۳۰۰ میلیارد دلاری از سوی آمریکا به ایران در کار نیست
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه توافق با ایران برای پایان دادن به جنگ را یک «پیروزی» برای ایالات متحده توصیف کرد و انتقادهای فزاینده از این تفاهمنامه را رد کرد.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «هیچ پرداخت ۳۰۰ میلیارد دلاری از سوی آمریکا به ایران وجود ندارد. این خبر جعلی است! تنها چیزی که برای آمریکا وجود دارد، موفقیت، کاهش قیمت نفت و پیروزی است. به بازار سهام نگاه کنید.»
او ساعتی پیش نیز با حمله به منتقدان این توافق، نوشت آنها «حسودند، یا آدمهای بدی هستند یا احمق.»
اشاره رئیسجمهور آمریکا به صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران که در متن تفاهمنامه به آن اشاره شده در حالی است که جیدی ونس، معاون او، نیز به خبرنگاران گفت صحبت درباره سرمایهگذاران احتمالی در ایران «خیلی زود» است.
مجتبی خامنهای: درباره تفاهم با آمریکا «نظر دیگری» داشتم؛ پزشکیان و شعام «قبول مسئولیت» کردند
رسانههای ایران پنجشنبه شب متن پیام مکتوبی منسوب به مجتبی خامنهای را منتشر کردند که در آن رهبر جمهوری اسلامی درباره امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا گفته است که «نظر دیگری» داشته و مسئولیت آن را بر عهده مسعود پزشکیان، رئیس شورای عالی امنیت ملی، و دیگر اعضای این شورا دانسته است.
در این پیام درباره توافق با ایالات متحده آمده است: «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهدی که رئیسجمهور محترم بهعنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه آن را صادر نمودم.»
در این پیام به تفاهمنامه اخیر به عنوان «تفاهمنامهای بین رئیسجمهوران ایران و آمریکا» اشاره و گفته شده است که رهبر جمهوری اسلامی و مردم از این لحظه «منتظر تحقق شروط گفته شده» خواهند بود.
در این پیام آمده که مذاکرات حضوری آینده «به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود.»
جعفر قائمپناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، روز پنجشنبه گفت که رئیسجمهور ایران «توانست تفاهمنامۀ ایران و آمریکا را به امضای همه اعضای شورای عالی امنیت ملی به جز یک نفر برساند».
این در حالی است که ابتدا قرار بود محمدباقر قالیباف از طرف ایران و جیدی ونس از طرف ایالات متحده این تفاهمنامه را امضا کنند. با این حال شامگاه چهارشنبه دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان به عنوان روسای جمهوری دو کشور این تفاهمنامه را از راه دور امضا کردند.
ترامپ میگوید در همه جبههها ازجمله لبنان باید «آتشبس کامل» برقرار شود
دونالد ترامپ، پنجشنبه شب با انتشار پیام تازهای در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت که آمریکا «انتظار آتشبس کامل در همه جبههها، از جمله لبنان، حزبالله و اسرائیل» دارد.
رئیس جمهور آمریکا در این پیام نوشت: «ایالات متحده به صلح متعهد است و ما همه را در منطقه خاورمیانه تشویق میکنیم که به تعهد خود برای پیشبرد مذاکرات ما به بهترین شکل ممکن پایبند باشند.»
اشاره دونالد ترامپ به مذاکراتی است که آمریکا و ایران قرار است مطابق تفاهمنامهای که به تازگی امضا کردهاند، در ۶۰ روز آینده انجام دهند.
رئیس جمهور آمریکا در این پیام بار دیگر به کاهش قیمت نفت و افزایش ارزش بازارهای سهام نیز اشاره کرده است.
پیام تازه دونالد ترامپ ساعاتی پس از بیان اظهارات بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در رد عقبنشینی ارتش این کشور از جنوب لبنان منتشر شده است.
ایران اعلام کرد تا ۶۰ روز از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز هزینهای نمیگیرد
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی شامگاه پنجشنبه به شکل رسمی اعلام کرد که تا شصت روز از کشتیهای در حال عبور از تنگه هرمز هزینهای دریافت نخواهد شد.
در بیانیه این شورا آمده است: «به موجب یادداشت تفاهم اسلامآباد، به مدت شصت روز، هیچگونه هزینهای از متقاضیان اخذ نخواهد شد و این هزینهها توسط دولت جمهوری اسلامی ایران تأمین میگردد.»
مقامهای ارشد ایالات متحده بارها اعلام کردهاند که طبق قوانین بینالمللی ایران نمیتواند از کشتیها «عوارض» دریافت کند. در مقابل ایران میگوید که امکان دریافت هزینه «خدمات» از شناورها را دارد.
این آبراه استراتژیک مدت کوتاهی بعد از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توسط نیروهای نظامی ایران مسدود شد و آمریکا نیز بعد از آتشبس محاصره دریایی بنادر ایران را اعمال کرد. ساعتی پیش ارتش آمریکا گفت که به این محاصره پایان داده است.
عالیترین نهاد امیتی جمهوری اسلامی در بیانیه خود وجود مینهای دریایی در آبهای تنگه هرمز را تأیید کرده و گفته با توجه به «شرایط خاص و وجود برخی مخاطرات ایمنی» کشتیها باید در مسیر و زمانی که ایران به آنها اعلام میکند، حرکت کنند «تا به تدریج امکان تردد افزایش یابد».
این بیانیه افزوده که درباره سایر مسائل «از جمله مینزدایی» بر اساس بند پنجم تفاهمنامه ایران و آمریکا اقدام خواهد شد.
در این بند از تفاهمنامه آمده است که تردد کشتیها در تنگه هرمز «با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و همچنین مینروبی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز بهطور کامل برقرار خواهد شد».
طی روز پنجشنبه گزارشهایی درباره عبور چندین کشتی از تنگه هرمز منتشر شد و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز حبر داد که شب گذشته ۱۲٫۵ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد.
ونس از منتقدان اسرائیلی توافق با ایران انتقاد کرد: واقعیت را ببینید
معاون رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه با انتقاد شدید از مخالفان اسرائیلی توافق با ایران، به آنها هشدار داد که تنها «متحد قدرتمند» باقیماندهٔ خود در جهان را از خود نرانند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، جیدی ونس در نشستی خبری در کاخ سفید، در حالی که تنشها میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، افزایش یافته است، از اعضای کابینهٔ اسرائیل خواست «واقعیت را ببینند».
او گفت: «دونالد ترامپ تنها رئیس کشوری در سراسر جهان است که در این مقطع زمانی نسبت به ملت اسرائیل همدلی دارد و در عین حال رهبر ابرقدرت جهان است.»
ونس افزود: «اگر من عضو کابینهٔ دولت اسرائیل بودم، شاید به تنها متحد قدرتمندی که در سراسر جهان برایم باقی مانده حمله نمیکردم.»
او در عین حال از نتانیاهو به دلیل خودداری از انتقاد مستقیم از توافق با ایران تمجید کرد، اما بهصراحت به حجم گستردهٔ کمکهای نظامی آمریکا به اسرائیل اشاره کرد.
آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ بهطور مشترک جنگ علیه ایران را آغاز کردند، اما ترامپ در هفتههای اخیر از ادامهٔ حملات اسرائیل به لبنان، که به گفته او میتوانست توافق با تهران را به خطر بیندازد، انتقاد کرده است.
ونس گفت: «در سه ماه گذشته، دو سوم تسلیحات دفاعی که از سرزمین شما محافظت کردهاند، به دست آمریکاییها ساخته شده و از مالیات شهروندان آمریکایی تأمین مالی شدهاند.»
او افزود: «مشکل اسرائیل دونالد ترامپ نیست. هر کسی در اسرائیل که فکر میکند بزرگترین مشکلش رئیسجمهور ایالات متحده است، باید واقعیت وضعیت را درک کند.»
ونس در گفتوگویی با روزنامهٔ نیویورک تایمز که روز پنجشنبه منتشر شد، نام ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، و بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی این کشور، را بهعنوان دو مقام اسرائیلی که به توافق حمله کردهاند، مطرح کرد.
او گفت: «پاسخ من به آنها این است: پیشنهاد مشخص شما چیست؟ شما کشوری با ۹ میلیون نفر جمعیت هستید. نمیتوانید برای حل همهٔ مشکلات امنیت ملی خود صرفاً به کشتن متوسل شوید.»
ترامپ نیز در هفتههای اخیر بهطور فزایندهای از تلفات بالای حملات اسرائیل، بهویژه علیه حزبالله لبنان، انتقاد کرده است.
او روز چهارشنبه در نشست خبری گروه هفت در فرانسه گفت: «وقتی دو پهپاد به بیابان شلیک میشوند و بیضرر سقوط میکنند، لازم نیست ساختمانها را در بیروت ویران کنید. آنها میتوانند رفتار بهتری داشته باشند و صادقانه بگویم، میتوانند عملکرد بهتری هم داشته باشند.»
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه همچنین از اسرائیل و دیگر کشورهای خاورمیانه خواست به آتشبس پایبند بمانند.
ترامپ در شبکهٔ اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما انتظار داریم آتشبسی کامل در همهٔ جبههها، از جمله لبنان، حزبالله و اسرائیل، برقرار باشد. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم.»
حزبالله از درگیریهای تازه با نیروهای اسرائیلی خبر داد
حزبالله لبنان روز پنجشنبه اعلام کرد نیروهایش در جنوب این کشور با ارتش اسرائیل درگیر شدهاند، ساعاتی پس از آنکه رسانههای رسمی لبنان از کشته شدن سه نفر در حملات پهپادی اسرائیل خبر دادند.
خبرگزاری دولتی لبنان گزارش داد که یک پهپاد اسرائیلی خودرویی را در منطقهٔ کفرتبنیت هدف قرار داد که در پی آن دو نفر کشته شدند. در حملهای دیگر نیز یک نفر در روستای زبدین جان باخت.
حزبالله اعلام کرد نیروهایش با یگانهای اسرائیلی که از شهرک ارنون به سمت حومهٔ کفرتبنیت، در نزدیکی شهر نبطیه، پیشروی کرده بودند درگیر شدهاند و این درگیریها همچنان ادامه دارد.
این تحولات یک روز پس از امضای توافق میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ در همهٔ جبهههای منطقه، از جمله لبنان، رخ میدهد. با این حال، درگیریها میان اسرائیل و حزبالله ادامه یافته است.
ارتش اسرائیل نیز از کشته شدن یک نظامی خود و زخمی شدن هفت نفر دیگر در جنوب لبنان خبر داد.
همزمان، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، اعلام کرد نیروهای حافظ صلح این سازمان در لبنان تبادل آتش میان دو طرف را ثبت کردهاند. به گفتهٔ او، تنها در روز پنجشنبه ۱۴۳ پرتابه شلیک شده که ۱۱۹ مورد آن به ارتش اسرائیل و بقیه به حزبالله نسبت داده شده است.
در همین حال، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای تازهای را علیه چند مقام لبنانی و افرادی در لبنان، سوریه، عراق و عمان به اتهام کمک مالی به حزبالله و مانعتراشی در روند صلح لبنان اعلام کرد.