ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران اظهارات دبیر کل ناتو دربارهٔ استفاده آمریکا از برخی پایگاه‌های این پیمان نظامی در اروپا در جنگ اخیر با ایران را «اعتراف به همدستی فعالانه این سازمان در ارتکاب تجاوز نظامی علیه یک کشور مستقل» خواند و خواستار پاسخگویی اعضای این پیمان نظامی شد.

مارک روته، دبیر کل ناتو، در پاسخ به انتقادهای دونالد ترامپ به عدم همکاری پیمان نظامی با آمریکا در جریان جنگ اخیر با ایران گفته بود، در زمان این جنگ، کشورهای اروپایی عضو ناتو همکاری بسیار زیادی با آمریکا داشتند و چهار تا پنج هزار پرواز عملیاتی ارتش آمریکا از پایگاه‌های اروپایی و از جمله از ایتالیا انجام شده بود.

مقام‌های ایتالیا با رد این اظهارات گفته‌اند که تنها بر اساس تعهدات دوجانبه با واشینگتن، اجازۀ استفاده آمریکا از پایگاه‌های این کشور، صرفاً برای پروازهای لجستیکی و پشتیبانی را داده بودند و هیچ عملیات تهاجمی‌ای از مبدأ ایتالیا انجام نشد.

در زمان جنگ ایران، چندین متحد اروپایی آمریکا از جمله ایتالیا و اسپانیا مشخصاً با این جنگ مخالفت کرده بودند و برخی دیگر همچون بریتانیا، آلمان و فرانسه هم، با موضعی محتاطانه‌تر، خود را از ورود به این جنگ دور نگه‌ داشتند؛ موضوعی که باعث رنجش و گلایۀ شدید دونالد ترامپ شد.

سنای آمریکا در یک رأی‌گیری جدید، با ۵۰ رأی مخالف در مقابل ۴۷ رأی موافق و یک رأی ممتنع، با آغاز بررسی مجدد طرح محدود کردن اختیارات جنگی رئیس‌جمهور ایالات متحده در رابطه با ایران مخالفت کرد.

دونالد ترامپ پیشتر با ابراز مخالفت با این قطعنامه گفته بود که تصویب آن می‌تواند موضع واشینگتن را در مذاکرات با ایران تضعیف کند.

او با تمجید از اقدام جمهور‌خواهان در رأی‌گیری جدید در شبکه اجتماعی خود، تروث‌ سوشال، نوشت: «این رأی‌گیری به ایران هشدار می‌دهد».

سنای آمریکا پیشتر با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف، قطعنامه محدود کردن اختیارات جنگی دونالد ترامپ را تصویب کرده بود. اما در رأی‌گیری روز چهارشنبه، سناتورها با آغاز دوباره بررسی این موضوع مخالفت کردند و در نتیجه، این طرح در دستور کار سنا قرار نگرفت.

این دو رأی به دو مرحله متفاوت از روند بررسی طرح یا قطعنامه در کنگره مربوط می‌شود.

این قطعنامه که ابتدا در مجلس نمایندگان تصویب شده بود، دولت ترامپ را ملزم می‌کند که نیروهای ایالات متحده را از درگیری با ایران خارج کند، مگر آن‌که کنگره به‌طور مشخص مجوز این اقدام را صادر کند.

در همین حال رسانه‌های مختلف گزارش داده‌اند که رئیس‌جمهور آمریکا در جریان حضور روز چهارشنبه‌اش در کنگره آمریکا با انتقادهایی از سوی برخی سناتورهای جمهوری‌خواه دربارهٔ توافق با ایران روبه‌رو شد و مشاجرهٔ تندی با برخی از آن‌ها پشت درهای بسته داشت.

داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی در روز پنج‌شنبه نشان داد که از روز سه‌شنبه دوم تیرماه حدود ۵۷ کشتی حامل حدود هزار و صد دریانورد، در طرح تخلیه سازمان ملل متحد، از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

بر اساس این اطلاعات، ۱۲ کشتی در روز سه‌شنبه، ۳۲ کشتی در روز چهارشنبه و ۱۳ کشتی در روز پنج‌شنبه از آبراه حیاتی تنگه هرمز گذشتند.

سازمان بین‌المللی دریانوردی، وابسته به سازمان ملل، روز چهارشنبه سوم تیر اعلام کرده بود کشتی‌ها تحت طرح جدید این سازمان برای تخلیه شناورهایی که به دلیل درگیری‌ها در تنگه هرمز گرفتار شده بودند، عبور از این آبراه را آغاز کرده‌اند.

این طرح که نهایی شدن آن ماه‌ها زمان برده است، به صدها کشتی و حدود ۱۱ هزار دریانورد گرفتار در خلیج فارس امکان خواهد داد از تنگه هرمز عبور کنند.

این کشتی‌ها در پی آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اسفند سال گذشته و اقدام ایران به بستن تنگه هرمز در بخش غربی این آبراه گرفتار شده بودند.

ادیب قربانی، آهنگساز و موسیقیدان، اثر تازه‌ای را به یاد کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه منتشر کرده به نام «سرو جوان» که با شعری از پویان مقدسی و اجرای جمعی از هنرمندان داخل ایران ضبط شده است.

آقای قربانی در مورد این اثر نوشته است: «به یاد کشته‌شدگان دی‌ماه و تقدیم به خانواده‌های داغدار این جاویدنامان. این سرود قبل از جنگ ساخته و آماده انتشار شده بود. توسط جمعی از هنرمندان بی‌نام در ایران ضبط شد، ولی انتشارش تا امروز به تعویق افتاد.»

ادیب قربانی پیش از این نیز با همکاری جمعی از دانشجویان موسیقی، سرودهایی چون «راه کوچه»، «قسم» و «سرود نافرمان» را منتشر کرده‌ بود.

عمان روز پنج‌شنبه چهارم تیرماه تأکید کرد که هیچ‌گونه عوارض ترانزیتی در تنگه هرمز اعمال نخواهد شد.

بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در دیدار وزاری امور خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت: «ترتیبات آینده در مورد تنگه شامل اعمال هیچ‌گونه هزینهٔ ترانزیتی نخواهد بود.»

این اظهارات در حالی بیان شده که مقام‌های جمهوری اسلامی بارها گفته‌اند در حال مذاکره با عمان برای اعمال یک سازوکار نظارتی و دریافت عوارض برای عبور از تنگه هرمز هستند.

یک روز پیش از اظهارات وزیر خارجه عمان، این کشور با معرفی یک مسیر «موقت» از کشتی‌ها خواسته بود که فعلاً برای تردد در تنگۀ هرمز، از این مسیر استفاده کنند.

در واکنش، سپاه پاسداران با صدور بیانیه‌ای مدعی شد «عبور امن» کشتی‌ها از تنگۀ هرمز تنها از مسیری که از سوی ایران مشخص‌شده امکان‌پذیر است و مسیر دیگری که بدون هماهنگی با ایران اعلام شده، «قابل قبول نبوده و یک ریسک امنیتی به شمار می‌آید».

مذاکره‌کننده ارشد ایران در گفت‌وگو با آمریکا روز پنج‌شنبه چهارم تیرماه گفت اظهارنظر مقام‌های ارشد ایالات متحده مبنی بر این‌که ایران دارایی‌های آزادشده خود را برای خرید محصولات کشاورزی آمریکایی هزینه خواهد کرد، «دروغ» است.

محمدباقر قالیباف در شبکه ایکس خطاب به مقام‌های آمریکایی نوشت: «تنها محصولی که ما برداشت می‌کنیم، همان چیزی است که شما سال‌ها پیش کاشته‌اید: دهه‌ها بی‌اعتمادی!»

این در حالی است که بعد از اظهارنظر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، درباره این‌که ایران با بخش عمده دارایی‌های آزاد شده خود محصولات آمریکایی خواهد خرید، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز روز چهارشنبه تأکید کرد که درصد زیادی از دارایی‌های آزاد شده ایران برای «خرید مواد غذایی و دارویی از آمریکا» استفاده خواهد شد.

پیش‌تر عبدالناصر همتی،‌ رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، نیز گفته بود که براساس یادداشت‌های امضا شده بین دو کشور هیچ الزامی برای خرید نهاده‌های کشاورزی از آمریکا وجود ندارد.

دولت اسرائیل روز پنج‌شنبه اعلام کرد که تا زمانی که گروه حزب‌الله خلع سلاح نشود، نیروهای نظامی خود را از جنوب لبنان خارج نخواهد کرد.

دیوید منسر، سخنگوی دولت اسرائیل، در نشست خبری با خبرنگاران گفت: «تا زمانی که حزب‌الله یک تهدید باقی بماند، خلع سلاح نشده باشد و ماهیت نظامی آن برچیده نشده باشد، ما نیروهای خود را از جنوب لبنان خارج نخواهیم کرد.»

حزب‌الله از اسفند سال گذشته و در پی آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، با شلیک موشک و پهپاد به شمال اسرائیل وارد جنگ شد. ارتش اسرائیل نیز در مقابل حملات هوایی گسترده‌ای را علیه لبنان آغاز کرد و نیروهای زمینی خود را نیز به جنوب این کشور اعزام کرد.

دولت لبنان از میانه جنگ مذاکرات مستقیم با اسرائیل را در واشنگتن آغاز کرد و قرار است آخرین دور این مذاکرات که سه روز به طول انجامیده است، روز پنج‌شنبه به پایان برسد.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در اظهارنظری درباره این مذاکرات گفت که دو کشور همسایه به دستیابی به یک «تعهد مبتنی بر قصد و نیت» نزدیک شده‌اند.

منسر در پاسخ به پرسشی درباره این گفت‌وگوها گفت: «ما به‌طور کاملاً روشن اعلام می‌کنیم که مسئولیت ما در قبال شهروندان ساکن شمال اسرائیل و کل کشور است و اجازه نخواهیم داد هیچ نیروی تروریستی در نزدیکی مرزهای ما حضور داشته باشد. این بدان معناست که هرگونه استقرار مجدد یا عقب‌نشینی نیروهای ارتش اسرائیل، نه قبل، بلکه پس از غیرنظامی‌سازی جنوب لبنان و خلع سلاح حزب‌الله انجام خواهد شد.»

او افزود: «ما پیش از این نیز در سال ۲۰۲۴ در چنین وضعیتی قرار داشتیم. قرار بود حزب‌الله خلع سلاح شود، اما این اتفاق نیفتاد.»

ایران برای امضای تفاهم‌نامه با آمریکا اصرار داشت که حملات اسرائیل به لبنان باید خاتمه یابد و چند روز بعد از امضای این تفاهم، آتش‌بس بین اسرائیل و حزب‌الله برقرار شد.

آلبانی روز پنج‌شنبه چهارم تیرماه ورود اقباله هودوتی، مبلغ مذهبی اهل کوزوو، را در پی حضور او در اعتراضات اخیر در تیرانا، به مدت ۱۵ سال به این کشور ممنوع کرد و او را «تهدیدی برای امنیت ملی» توصیف کرد.

خانم هودوتی که به‌دلیل دیدگاه‌هایش ضدآمریکایی و در طرفداریش از حکومت ایران شناخته می‌شود، در یکی از تجمع‌های اعتراضی شرکت کرده بود که خردادماه در پایتخت آلبانی علیه ساخت یک مجتمع تفریحی در منطقه‌ای حفاظت‌شده در جنوب این کشور برگزار شد. این پروژه به شرکتی مرتبط دانسته می‌شود که با جرد کوشنر، داماد و مشاور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ارتباط دارد.

او ویدئویی را در کانال یوتیوب خود منتشر کرد که حضورش در پانزدهمین روز اعتراضات در تیرانا را نشان می‌داد.

ادی راما، نخست‌وزیر آلبانی، در پستی در فیسبوک، هودوتی را یکی از افرادی توصیف کرد که تلاش دارند از این اعتراضات بهره‌برداری کنند و نوشت که او «نفرت را تبلیغ می‌کند، مردم را به قیام علیه دولت آلبانی فرا می‌خواند و در پی انتقام از آمریکاست».

منابعی به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفتند که تصمیم ممنوعیت ورود هودوتی به آلبانی به این دلیل اتخاذ شده که «فعالیت‌های او تهدیدی علیه کشور، امنیت ملی، نظم عمومی و امنیت عمومی ارزیابی شده است».

این دستور توسط وزیر کشور آلبانی امضا و برای اجرای فوری به پلیس دولتی و نهادهای اداره مرزبانی و مهاجرت ابلاغ شد.

راما نوشت افرادی مانند هودوتی «به نام دین نفرت‌پراکنی می‌کنند، به درگیری دامن می‌زنند و می‌کوشند از مسائل زیست‌محیطی برای اهداف سیاسی و ایدئولوژیک سوءاستفاده کنند».

او همچنین تصاویری از هودوتی در کنار محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین ایران، را منتشر کرد.

هودوتی در پاسخی که در فیسبوک خطاب به نخست‌وزیر آلبانی منتشر کرد، گفت که حضورش در این اعتراضات «نه با انگیزه منافع شخصی، بلکه با انگیزه‌های میهن‌پرستانه و شهروندی» بوده است.

او افزود که «از روی نفرت نسبت به هیچ‌کس» به این اعتراضات نپیوسته، بلکه «از سر عشق به مردم خود» و با این باور که هر شهروندی حق دارد زمانی که احساس می‌کند منافع عمومی در معرض آسیب قرار گرفته است، صدای خود را بلند کند، در این تجمعات شرکت کرده است.

اقباله هودوتی یک مبلغ مذهبی اهل کوزوو است که به‌دلیل ارتباط با جامعه شیعیان شناخته می‌شود. او همچنین به خاطر حمایت علنی از چهره‌ها و سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران شهرت دارد.

او در سال ۲۰۲۰ پس از انتشار مطالبی در شبکه‌های اجتماعی در حمایت از قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران که همان سال در حمله پهپادی آمریکا در عراق کشته شد، توسط مقام‌های کوزوو بازداشت شد.

هودوتی به تحریک اقدامات تروریستی در کوزوو متهم شد، اما بعداً به دلیل نبود شواهد کافی تبرئه شد.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک کشتی باری روز پنج‌شنبه چهارم تیرماه در سواحل عمان و در تنگهٔ هرمز پس از اصابت یک پرتابه نامشخص آسیب دید، اما تلفاتی گزارش نشده است.

این نهاد اعلام کرد: «یک کشتی باری از سمت راست هدف یک پرتابه نامشخص قرار گرفته که موجب وارد آمدن خسارت به پل فرماندهی شده است. ناخدای کشتی گزارش داده که هیچ تلفات جانی یا خسارت زیست‌محیطی رخ نداده است».

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا افزود این حادثه در فاصله ۷.۵ مایل دریایی (۱۴ کیلومتری) جنوب‌شرقی داهیت در سواحل عمان رخ داده است.

شرکت امنیت دریایی بریتانیایی «ونگارد» ساعتی بعد اعلام کرد که این شناور، کشتی کانتینربر «اِوِر لاولی» با پرچم سنگاپور بوده است.

حادثه یاد شده پس از آن رخ می‌دهد که سپاه پاسداران عبور امن کشتی‌ها از تنگۀ هرمز تنها از مسیری که از سوی ایران مشخص‌شده امکان‌پذیر است و مسیر دیگری که بدون هماهنگی با ایران اعلام شده، قابل قبول نبوده و یک ریسک امنیتی به شمار می‌آید.

روز چهارشنبه گزارش شد که عمان با معرفی یک مسیر «موقت» از کشتی‌ها خواسته است فعلاً برای تردد در تنگۀ هرمز، از این مسیر استفاده کنند.

همزمان خبرگزاری بلومبرگ خبر داد دست‌کم سه کشتی، از جمله دو ابرنفتکش در حالی که تلاش می‌کردند از مسیر نزدیک به سواحل عمان از تنگه هرمز عبور کنند، مسیر خود را تغییر دادند و بازگشتند.

بر اساس این گزارش دلیل این تغییر مسیر مشخص نشده، اما دو شرکت فعال در زمینه اطلاعات دریایی، پیام‌هایی را منتشر کردند که ادعا می‌شود از سوی نیروی دریایی ایران صادر شده و در آنها به کشتی‌ها دستور داده شده بود از تنگه عبور نکنند.

با این حال، همه کشتی‌ها بازنگشتند و برخی از آنها طبق داده‌های ردیابی گردآوری‌شده توسط بلومبرگ همچنان به حرکت در مسیر نزدیک به سواحل عمان ادامه دادند.

فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) روز پنج‌شنبه چهارم تیرماه اعلام کرد هواداران در دیدار مصر و ایران در سیاتل که به‌عنوان «بازی پراید» در جام جهانی تعیین شده، اجازه خواهند داشت پرچم‌های رنگین‌کمانی همراه داشته باشند.

این بازی مرحلهٔ گروهی که روز جمعه به وقت آمریکا، بامداد شنبه به وقت ایران، برگزار می‌شود، همزمان با آخر هفته «پراید» در سیاتل است؛ تقارنی که تنها پس از قرعه‌کشی ماه دسامبر و هم‌گروه شدن این دو کشور با اکثریت مسلمان مشخص شد.

پس از قرعه‌کشی، مصر و ایران به این موضوع اعتراض کردند. فدراسیون فوتبال مصر اعلام کرد چنین رویدادهایی با ارزش‌های فرهنگی و مذهبی این کشور در تضاد است. هر دو کشور برای افراد دگرباش جنسی مجازات‌های سنگینی در نظر می‌گیرند.

فیفا در بیانیه‌ای گفت: «جام جهانی ۲۰۲۶ رویدادی فراگیر است که از افراد با هر پیشینه‌ای استقبال می‌کند. هواداران با هر گرایش جنسی و هویت جنسیتی در مسابقات و رویدادها پذیرفته می‌شوند».

در ادامه آمده است: «نمادهای کلی مرتبط با حقوق بشر، از جمله پرچم‌های رنگین‌کمانی و دیگر پرچم‌های مرتبط با گرایش جنسی و هویت جنسیتی، طبق آیین‌نامه رفتاری ورزشگاه‌های جام جهانی ۲۰۲۶ مجاز است و می‌تواند در داخل ورزشگاه‌ها به نمایش گذاشته شود».

فیفا افزود این اقلام به شرطی مجاز هستند که «مطابق با آیین‌نامه» استفاده شوند؛ آیین‌نامه‌ای که اندازه پرچم‌ها یا بنرها را محدود می‌کند و نمایش اقلامی را که «سیاسی» تلقی شوند، ممنوع می‌داند.