دیدار ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، درباره پایان دادن به جنگ اوکراین روز چهارشنبه ۲۹ مهر در سنپترزبورگ، پس از بیش از سه ساعت پایان یافت. خبرگزاریهای روسیه این خبر را به نقل از دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کردند.
استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژه آمریکا، روز چهارشنبه ۲۹ مهر دیدار خود را با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در کاخ کنستانتین در سنپترزبورگ آغاز کرد.
ساعاتی پس از پایان این دیدار، کرملین اعلام کرد که پیشنهادهای تازه اوکراین و کشورهای اروپایی برای پایان دادن به جنگ، «محتوای چندانی» ندارند.
یوری اوشاکوف، مشاور کرملین، گفت ویتکاف در این دیدار پوتین را در جریان نتایج مذاکرات روز سهشنبه در اسلو با مقامهای اوکراینی و اروپایی قرار داده است.
او افزود: «ویتکاف به برخی جنبههای تازه در رویکرد اروپاییها و کییف اشاره کرد، اما در واقع محتوای چندانی در آنها وجود نداشت».
اوشاکوف در عین حال اعلام کرد که روسیه اصولاً آمادهٔ ازسرگیری مذاکرات سهجانبه با آمریکا و اوکراین است و این گفتوگوها ممکن است اواسط نوامبر برگزار شود.
به گفتهٔ او، محور این مذاکرات بررسی ترتیبات امنیتی پس از پایان جنگ خواهد بود.
ملاقات ویتکاف با پوتین یک روز پس از دیدار و گفتوگوی او با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، صورت میگیرد.
دیدار سنپترزبورگ نهمین دیدار میان ویتکاف و رهبر روسیه است.
یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی کرملین، گفت که جرد کوشنر، داماد ترامپ، بهدلیل بیماری شخصاً در این نشست حضور نداشت و طبق گزارشها بهصورت مجازی به آن پیوست.
زلنسکی پس از گفتوگوهایی که ۲۰ اکتبر در اسلو به میزبانی یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ، و الکساندر استاب، رئیسجمهوری فنلاند، برگزار شد، به خبرنگاران گفت: «ما ایدههای روشنی دربارهٔ چگونگی دستیابی به صلح داریم».
سفر فرستاده ویژه آمریکا به روسیه پس از آن انجام شد که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفتوگوهای ویتکاف با زلنسکی را «مثبت» توصیف کرد.
رئیسجمهور اوکراین روز سهشنبه پس از گفتوگو با ویتکاف در اسلو، پایتخت نروژ، از واشینگتن برای ازسرگیری ارائه اطلاعات درباره حملات روسیه قدردانی کرد.
این لحن مثبت پس از چند روز تنش میان کییف و واشینگتن مطرح شد؛ تنشهایی که پس از توافق ترامپ با پوتین بر سر تأمین سوخت دیزل و درخواست رئیسجمهور آمریکا برای کنار رفتن زلنسکی، به دنبال خودداری اوکراین از توقف حملات به پالایشگاههای نفت روسیه، شدت گرفته بود.
زلنسکی در گفتوگو با خبرنگاران در اسلو گفت: «سپاسگزاریم که همکاری اطلاعاتی برقرار است.» او هشدارهای زودهنگام درباره حملات قریبالوقوع موشکهای بالستیک را برای مردم اوکراین، از جمله کودکان و غیرنظامیان، «بسیار بسیار مهم» توصیف کرد.
پیش از این سفر مارکو روبیو که در هند به سر میبرد، گفت ویتکاف پس از گفتوگوهای «مثبت» با زلنسکی راهی روسیه شده است.
روبیو افزود: «او اکنون با در اختیار داشتن این ایدهها میتواند به سنپترزبورگ برود و آنها را با طرف روسی در میان بگذارد؛ باید ببینیم آیا میتوانیم پیشرفتی حاصل کنیم یا نه.»
یک مقام آمریکایی نیز به خبرگزاری فرانسه گفت که جرد کوشنر، داماد ترامپ، قرار است بهصورت مجازی در دیدار روز چهارشنبه ویتکاف و پوتین شرکت کند.
فشار ترامپ بر زلنسکی برای توافق با روسیه
دونالد ترامپ روز سهشنبه ۲۸ مهر اعلام کرد که از پوتین خواسته است استیون هوبارد، شهروند آمریکایی را که چند سال پیش در اوکراین به اسارت نیروهای روسیه درآمده بود، آزاد کند.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در واشینگتن گفت: «مدت زیادی با او صحبت کردهام. از او خواستهام این فرد را آزاد کند. ببینیم چه اتفاقی میافتد.»
روز چهارشنبه و ساعاتی بعد از ورود ویتکاف به سنپترزبورگ، گزارش شد که هوبارد آزاد شده است.
رئیسجمهور آمریکا همزمان فشار بر اوکراین را ادامه داده و در کاخ سفید گفت که میخواهد زلنسکی با روسیه «به توافق برسد». این در حالی است که با نزدیک شدن فصل زمستان، روسیه حملات خود به اوکراین را تشدید کرده است.
ترامپ که هفته گذشته خواستار استعفای زلنسکی شده بود، همچنین از رئیسجمهور اوکراین به دلیل نپذیرفتن شروطی انتقاد کرد که به گفته او، در جریان مشاجره جنجالی و تلویزیونی دو طرف در دفتر بیضی کاخ سفید در فوریه ۲۰۲۵ پیشنهاد شده بود.
اوکراین همچنین از تصمیم ترامپ برای لغو برخی تحریمها علیه بخشهای مرتبط با ماشین جنگی روسیه ابراز نگرانی و ناخرسندی کرده است.
اختلافات زمانی شدت گرفت که زلنسکی، ترامپ را به ضعف در برابر روسیه متهم کرد و سپس مدعی شد آمریکا عمداً از ارائه اطلاعات حیاتی خودداری میکند و تحویل موشکهای رهگیر به اوکراین را به تأخیر انداخته است.
اوکراین همچنین از کاهش سرعت سامانه «استارشیلد» (Starshield)، سامانه ماهوارهای نظامی آمریکایی که برای ارتباطات میدان نبرد و حملات به مناطق تحت اشغال روسیه استفاده میشود، خبر داده است.
ترامپ صدور دستور برای کاهش سرعت استارشیلد را رد کرده است. این در حالی است که ایلان ماسک، مالک شرکت اسپیسایکس که این سامانه را توسعه داده، گفته بود چنین دستوری تنها میتوانسته از سوی کاخ سفید صادر شده باشد.
مارکو روبیو روز چهارشنبه در بمبئی اعلام کرد که واشینگتن از کاهش سرعت ارتباطات ماهوارهای اسپیسایکس از پیش اطلاعی نداشته است.
روبیو گفت: «رئیسجمهور هیچ نقشی در تصمیمهایی که استارلینک، استارشیلد و آقای ماسک میگیرند، ندارد.»
روزنامه والاستریت ژورنال روز سهشنبه گزارش داد که دستور کاهش سرعت نسخه نظامی استارلینک در واقع از سوی «خود ایلان ماسک» صادر شده بود.
دیدارهای ویتکاف در ادامه تلاشهای فشرده دیپلماتیک در واشینگتن، کییف و پایتختهای غربی برای کاهش اختلافات میان آمریکا و اوکراین انجام میشود.
زلنسکی روز دوشنبه به سناتورهای آمریکایی گفت که «پنتاگون تحویل موشکها را به تأخیر انداخته است»؛ موشکهایی که کشورهای اروپایی هزینه آنها را پیشتر پرداخت کردهاند، اما ارسالشان در انتظار امضای پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، مانده است.
به گفته زلنسکی، چند کشور اروپایی نیز آمادهاند موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت را از ذخایر خود در اختیار اوکراین قرار دهند، اما منتظر موافقت آمریکا هستند.
او همچنین روز سهشنبه تأکید کرد که کییف باید در هر نشستی که به آینده اوکراین مربوط میشود، حضور داشته باشد.
او گفت: «اگر موضوعاتی درباره اوکراین و آینده ما مطرح باشد، تنها زمانی میتوان آنها را پذیرفت که ما نیز پشت میز مذاکرات حضور داشته باشیم.»