دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، با انتشار بیانیهای اعلام کرد آمادهٔ همکاری با دولت آمریکا در زمینهٔ توسعه فعالیتهای مشترک در چارچوب قوانین بینالمللی است.
در همین حال، رسانههای آمریکا اعلام کردند که نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری مخلوع ونزوئلا، به دادگاهی در نیویورک برده شده است تا تفهیم اتهام شود.
خانم رودریگز در این بیانیه که لحنی آشتیجویانه داشت نوشته که ونزوئلا «آرزوی زندگی بدون تهدیدهای خارجی» را دارد و میخواهد حرکت به سمت روابط متعادل و محترمانه با ایالات متحده را در اولویت قرار دهد.
این بیانیه ساعاتی پس از اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، منتشر شد که در گفتوگویی با مجلهٔ «آتلانتیک» هشدار داده بود که دلسی رودریگز ممکن است در صورت «تصمیم نادرست» بهایی حتی سنگینتر از نیکلاس مادورو بپردازد.
دونالد ترامپ در این مصاحبه تلفنی، از تصمیمش برای دستگیری مادورو دفاع کرد و گفت «تغییر رژیم یا هر نام دیگری» بهتر از وضعیت فعلی ونزوئلاست.
به گفتهٔ رئیسجمهور ایالات متحده، مداخلهٔ آمریکا میتواند شامل کشورهای دیگر نیز شود. او تأکید کرد که ایالات متحده «به گرینلند نیاز دارد».
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز روز یکشنبه ۱۴ دی گفته بود که واشینگتن آماده است در صورت اتخاذ «تصمیم درست»، با مقامهای باقیمانده در حاکمیت ونزوئلا همکاری کند.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که نیروهای ویژه آمریکا در عملیاتی کمسابقه، نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، را از کاراکاس منتقل کرده و او اکنون در بازداشت آمریکا با اتهامهای مرتبط با قاچاق مواد مخدر و سلاح روبهرو است.
روبیو در گفتوگو با شبکه سیبیاس تأکید کرد که آمریکا رفتار مقامهای فعلی ونزوئلا را «بر اساس عملکردشان، نه وعدهها یا گذشتهشان» ارزیابی خواهد کرد و افزود در صورت عدم همکاری، واشینگتن همچنان «ابزارهای فشار متعددی» در اختیار دارد.
او همچنین گفت آمریکا آماده است با دلسی رودریگز، معاون مادورو و رئیسجمهور موقت، و دیگر اعضای کابینه همکاری کند و در عین حال تمایلی به درگیر شدن در «ملتسازی» ندارد.
رودریگز که سابقه وزارت خارجه، اقتصاد و نفت را دارد، در حوزه اقتصادی رویکردی عملگرایانه از خود نشان داده و از سرمایهگذاری خارجی، از جمله همکاری با شرکت آمریکایی شِورون، حمایت کرده است. با این حال، حضور چهرههای سرکوبگر در کنار او و ادامه فضای امنیتی در خیابانها حاکی از آن است که ساختار اقتدارگرای چاویستی در کشور همچنان پابرجا است.
وزیر خارجه آمریکا همچنین هیچ نشانهای مبنی بر حمایت دولت ترامپ از چهرههای مخالفی که پیش از این توسط واشنگتن به عنوان رهبران مشروع کشور مورد ستایش قرار میگرفتند، ارائه نکرد.
روبیو در مقابل تأکید کرد فشار آمریکا از طریق حضور گسترده دریایی در کارائیب و تحریم صادرات نفت ونزوئلا ادامه خواهد یافت.
برگزاری دادگاه مادورو در روز دوشنبه
نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری برکنارشدهٔ ونزوئلا، روز دوشنبه ۱۵ دی از بازداشتگاه به یک دادگاه فدرال در منهتن نیویورک برده شد. مادوروی ۶۳ ساله همراه با همسرش سیلیا فلورس با اتهامهای قاچاق مواد مخدر روبهروست.
ساعتی پس از آنکه دولت آمریکا از رسیدن رئیسجمهور مخلوع ونزوئلا به زندانی در شهر نیویورک خبر داد، دلسی رودریگز معاون او به عنوان جانشین مادورو معرفی شد.
دونالد ترامپ روز ۱۳ دی اعلام کرده بود که ایالات متحده پس از اجرای یک عملیات نظامی گسترده و سریع در ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو قصد دارد ادارهٔ ونزوئلا را خود در دست بگیرد.
این اظهارات ساعاتی پس از حملهای برقآسا بیان شد که در جریان آن، نیروهای ویژهٔ آمریکا مادورو و همسرش را بازداشت کردند و همزمان، چندین نقطه در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، هدف حملات هوایی قرار گرفت.
دادستان کل آمریکا پیشتر در شبکهٔ ایکس اعلام کرده است که مادورو به «توطئه تروریسم مواد مخدر»، «توطئه واردات کوکائین»، «در اختیار داشتن مسلسلها و ادوات انفجاری» و «توطئه برای در اختیار داشتن مسلسلها و ادوات انفجاری علیه ایالات متحده» متهم شده و بهزودی در خاک آمریکا و در دادگاههای آمریکایی محاکمه خواهد شد.
دولت نیکلاس مادورو در مقابل دونالد ترامپ را بارها متهم کرده بود که در صدد است از طریق تغییر رژیم در این کشور به منابع گسترده نفتی ونزوئلا دست پیدا کند.
از سال ۱۹۸۹ یعنی نزدیک به چهار دهه پیش که نیروهای آمریکایی ژنرال مانوئل نوریهگا را در پاناما از قدرت پایین کشیدند، آمریکا دیگر دست به هیچ مداخله مستقیمی در آمریکای جنوبی نزده بود.
دلسی رودریگز، جانشین موقت مادورو
در حال حاضر دولت ونزوئلا زیر نظر معاون مادورو، دِلسی رودریگِز، به کار خود ادامه میدهد، کسی که ترامپ شنبهشب اشاره کرد احتمال دارد طرف همکاری دولت آمریکا قرار گیرد.
بر اساس قانون اساسی ونزوئلا، در غیاب رئیسجمهوری، اداره کشور بهطور خودکار بر عهدهٔ خانم رودریگز قرار گرفت که پیشتر وزارت امور مالی و نفت را نیز بر عهده داشت.
در پی اتفاقات روز شنبه، دیوان عالی ونزوئلا هم در جلسهای به طور رسمی خانم رودریگز را به عنوان رهبر موقت کشور انتخاب کرد.
او شنبه بعدازظهر در مقام جانشین رئیسجمهور در رأس شورای عالی دفاع ونزوئلا قرار گرفت و خواستار آزادی فوری مادورو و همسرش شد و اقدام آمریکا را «نقض حقوق بینالملل» خواند.
او همچنین تأکید کرد که تمام مردم ونزوئلا و دولتهای آمریکای لاتین باید این اقدام را محکوم کنند.
به نوشته سیانان، رودریگز، ۵۶ ساله از هواداران پروپاقرص هوگو چاوز بود و از «اعتماد کامل» مادورو نیز برخوردار بود.
چین خواستار آزادی مادورو شد
روز یکشنبه وزارت خارجه چین در بیانیهای از ایالات متحده خواست امنیت جانی نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، و همسرش را تضمین و آنها را فوراً آزاد کند. چین اعلام کرد از استفاده از زور علیه یک کشور مستقل و رئیسجمهوری آن «عمیقاً شوکه شده» و این اقدام را بهشدت محکوم میکند.
بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، توسط نیروهای آمریکایی، واکنشهای جهانی گسترده و متفاوتی از حمایت تا محکومیت شدید را به دنبال داشته است. امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه، با استقبال از پایان حکومت مادورو، خواستار آغاز یک گذار «مسالمتآمیز و دموکراتیک» در ونزوئلا شد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در نخستین واکنش روز شنبه گفت: دولت او برای پایان یافتن حکومت مادورو اشکی نخواهد ریخت.
در مقابل، کشورهای همسایه ونزوئلا در آمریکای لاتین و همچنین متحدان دیرینه این کشور، از جمله روسیه و چین، این اقدام را محکوم کردند. خاویر میلی، رئیسجمهوری آرژانتین که ترامپ او را رئیسجمهور مورد علاقهاش خوانده، در شبکههای اجتماعی نوشت: «آزادی به پیش میرود» و «زندهباد آزادی.»
عراقچی: پیگیری مطالبات ایران از ونزوئلا «در دستور کار قرار دارد»
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه تأیید کرد پیگیری مطالبات جمهوری اسلامی ایران از دولت ونزوئلا در دستور کار وزارت امور خارجه قرار دارد.
عراقچی همچنین اعلام کرد اعضای سفارت ایران همچنان در محل مأموریت حضور دارند و مشکلی در این زمینه وجود ندارد.
بر اساس گزارشها، بدهی ونزوئلا به ایران بیش از دو میلیارد دلار برآورد میشود که بخش عمده آن به مطالبات نفتی مربوط است. این بدهی شامل مطالبات شرکت ملی نفت ایران به مبلغ حدود یک میلیارد دلار و سایر داراییهای مرتبط با نفت ایران در ونزوئلا است.
تحولات پرتنش اخیر، از جمله عملیات نظامی آمریکا و دستگیری نیکلاس مادورو، آینده وصول این مطالبات را با ابهام روبهرو کرده است.
