وزیر خارجه آمریکا در نشست وزرای خارجه اعضای ناتو در بروکسل اعلام کرد ایالات متحده همچنان به این پیمان متعهد است، اما دیگر اعضا نیز باید با افزایش بودجۀ دفاعی و نظامی خود تا سطح پنج درصد از تولید ناخالص داخلی موافقت کنند.
اظهارات مارکو روبیو در جمع همتایانش در روز پنچشنبه ۱۴ فروردین تلاش برای رفع نگرانیهایی است که در پی برخی اظهارات و مواضع رئیسجمهور آمریکا ایجاد شده است؛ ازجمله ابراز تردید در مورد آمادگی برای دفاع از همۀ متحدان و همچنین تلاش برای نزدیک شدن به روسیه بر سر جنگ اوکراین.
روبیو در نخستین سفر خود برای دیدار با همتایانش در نشست ناتو در بروکسل گفت: «برخی از این هیاهوها و اغراقهایی که در رسانههای جهانی و برخی رسانههای داخلی آمریکا درباره ناتو میبینم، بیمورد است.»
او همچنین تأکید کرد که «رئیسجمهور ترامپ بهروشنی اعلام کرده که از ناتو حمایت میکند و ما در ناتو باقی خواهیم ماند.»
با این حال آقای ترامپ از اعضای ناتو خواسته است که بودجۀ دفاعی کشورهایشان را به بیش از دو برابر هدف فعلی، یعنی پنج درصد از تولید ناخالص داخلی، افزایش دهند؛ هرچند سهم کنونی ایالات متحده هم به این رقم نمیرسد.
وزیر خارجه آمریکا نیز در بروکسل بر تعهد همۀ اعضا ازجمله ایالات متحده برای رسیدن به سطح پنج درصدی تأکید کرد و در عین حال افزود «هیچکس انتظار ندارد که بتوانید این کار را در یک یا دو سال انجام دهید، اما این مسیر باید واقعی باشد.»
روبیو تأکید کرد که ترامپ «ضد ناتو نیست. او مخالف ناتویی است که توانمندیهای لازم برای انجام تعهداتش را ندارد.»
این سخنان اطمینانبخش احتمالاً دلگرمی برای متحدانی خواهد بود که میکوشند نشان دهند که در حال افزایش اقدامات خود برای حل این مسئله هستند.
کشورهای مختلف اروپایی اعلام کردهاند که بودجۀ نظامی خود را بهطور چشمگیری افزایش خواهند داد و در این میان، آلمان به عنوان یک قدرت بزرگ اقتصادی راه را برای افزایش چشمگیر هزینهها باز کرده است.
مارک روت، دبیرکل ناتو، هم در تأیید این وضعیت گفت: «اتفاقات بزرگی در حال رخ دادن است و در چند ماه گذشته، واقعاً صدها میلیارد یورو در حال ورود به این عرصه است.»
بهگفتۀآقای روت، این احتمالاً بزرگترین افزایش بودجه دفاعی در سمت اروپایی ناتو از پایان جنگ سرد تاکنون است، با این حال سقف مطلوب فاصله دارد.
چرا متحدان اروپایی ناتو نگراناند؟
در اختلافات میان دونالد ترامپ و ناتو، جنگ اوکراین و احتمال خروج نیروهای آمریکایی از اروپا نقش بسیار مهمی دارد.
ترامپ برخلاف رویکرد سنتی ناتو، به دنبال نزدیکی به روسیه و در تلاش برای رسیدن به توافق با مسکو بر سر پایان جنگ در اوکراین است. در این میان برخی متحدان اروپایی نگراناند که این توافق به بهای از دست رفتن منافع اوکراین یا آسیب به امنیت اروپا تمام شود.
همزمان دولت آقای ترامپ پیشتر تهدید کرده که ممکن است نیروهای آمریکایی را از اروپا خارج کند یا تمرکز خود را به تهدیدهایی مثل چین معطوف کند. این موضوع نیز اروپا را نگران کرده، چون آمریکا در واقع ستون اصلی دفاعیِ ناتو است.
با این حال دبیرکل ناتو گفته است «برنامهای برای خروج ناگهانی نیروهای آمریکا از اروپا وجود ندارد، ولی طبیعی است که آمریکا باید به مناطق مختلف جهان توجه کند.»
به همین دلایل است که کشورهای اروپایی در تلاشاند با افزایش بودجۀ دفاعی، این نگرانی را کاهش دهند و نشان دهند که در حال تقویت توان نظامی خود هستند.