اتحادیه اروپا بهدلیل افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ ایران، در حال تدوین برنامههایی برای مقابله با «کمبود قریبالوقوع سوخت جت» و به حداکثر رساندن تولید پالایشگاهها است.
بر اساس پیشنویسی که خبرگزاری رویترز آن مشاهده کرده، از ماه آیندهٔ میلادی، ماه مه، کمیسیون اروپا «نقشهبرداری سراسری ظرفیت پالایش نفت» در اتحادیه را آغاز کرده و اقداماتی را برای «اطمینان از استفادهٔ کامل و نگهداری ظرفیت موجود پالایش» معرفی خواهد کرد.
مقامات آگاه از این تصمیمات به رویترز گفتهاند اتحادیهٔ اروپا همچنین در حال کار بر روی اقداماتی بهمنظور «تأمین سوخت جت» است، اما این اقدامات هنوز در دست توسعه هستند.
رویترز روز پنجشنبه ۲۷ فروردین نوشت با این حال کمیسیون اروپا از اظهارنظر دربارهٔ این پیشنویس که قرار است دوم اردیبهشت منتشر شود، خودداری کرده است.
شرکتهای هواپیمایی اروپایی هشدار دادهاند که در نتیجهٔ جنگ ایران، ظرف چند هفته ممکن است با کمبود سوخت جت مواجه شوند. این وضعیت میتواند سفرها را حتی پیش از شروع فصل تابستان مختل کند.
اروپا بیش از هر سوخت حملونقل دیگری به واردات سوخت جت که حدود ۷۵ درصد آن از خاورمیانه تأمین میشود، وابسته است.
قیمت سوخت جت پس از مسدود شدن تنگه هرمز از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ بهشدت افزایش یافته و شرکتهای هواپیمایی اروپایی هشدار دادهاند که اگر جنگ بهزودی پایان نیابد، افزایش قیمتها، لغو پروازها و زمینگیر شدن هواپیماها رخ خواهد داد.
این جنگ اکنون در وضعیت آتشبس دوهفتهای قرار دارد که یک هفتهٔ آن هم سپری شده و مذاکرات ایران و آمریکا برای توافق هنوز به نتیجه نرسیده است
قیمت جهانی سوخت در شرایطی افزایش یافته که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۲۶ فروردین، گفت جنگ با ایران ممکن است بهزودی پایان یابد و از جهان خواست منتظر «دو روز شگفتانگیز» باشد.
در همین حال نیروهای آمریکایی که بنادر ایران را محاصره کردهاند، کشتیهایی را که از بنادر ایران خارج میشدند بازگرداندهاند و سنتکام هم اعلام کرده که از زمان آغاز محاصره در دوشنبه ۲۴ فروردین، هیچ کشتی موفق به شکستن محاصره نشده است.
احتمال تأثیر کمبود سوخت بر تعطیلات تابستانی
رویترز نوشته شرکتهای هواپیمایی خود را برای کمبود احتمالی سوخت آماده میکنند و کمبودها ممکن است فصل تعطیلات تابستانی را تحت تأثیر قرار دهد.
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده اگر اروپا تنها قادر به تأمین نیمی از سوخت مورد نیاز خود از خاورمیانه باشد، تا ماه ژوئن با کمبود سوخت جت مواجه خواهد شد.
تحلیلگران میگویند افزایش واردات از آفریقا و آمریکا نیز بعید است بهطور کامل کاهش عرضهٔ سوخت مورد نیاز اروپا را جبران کند.
ضمن اینکه کنسرسیومهای تأمین سوخت فرودگاهها همیشه ذخایر بلندمدت نگه نمیدارند و بسیاری از فرودگاهها نیز ذخایر بزرگی در اختیار ندارند. برخی فرودگاهها هشدار دادهاند اگر تنگهٔ هرمز برای انتقال سوخت بسته بماند، ظرف سه هفته با کمبود مواجه خواهند شد.
علاوه بر این، با کاهش تولید داخلی نفت و تلاش دولتها برای حرکت به سمت منابع انرژی پاکتر، ظرفیت پالایش اروپا در سالهای اخیر کاهش یافته است.
آژانس بینالمللی انرژی اخیراً اعلام کرد که بسیاری از پالایشگاههای اروپایی هماکنون با حداکثر ظرفیت برای تولید سوخت جت فعالیت میکنند.
مدیر فناوری شرکت لوفتهانزا روز چهارشنبه در فرانکفورت به رویترز گفت: «تأمینکنندگان ما پنجرههای پیشبینی خود را تغییر دادهاند و دیگر تمایلی ندارند چشماندازی فراتر از یک ماه ارائه دهند.»
سخنگوی فرودگاه هیترو در بریتانیا نیز اعلام کرده که تأثیرات جنگ هنوز به عملیات این فرودگاه نرسیده، اما وضعیت در حال بررسی است.
ذخایر سوخت جت در اروپا «متفاوت» است
بهنوشتهٔ رویترز، تأمین سوخت جت در اروپا «بسیار نابرابر» است، به این صورت که مثلاً اسپانیا دارای هشت پالایشگاه بوده و صادرکنندهٔ خالص سوخت جت است، در حالی که بیش از ۶۰ درصد تقاضای بریتانیا از طریق واردات تأمین میشود.
شرکتهای هواپیمایی اروپایی از اتحادیهٔ اروپا خواستهاند نظارت بر تأمین سوخت جت را ارتقا داده و خرید مشترک نفت سفید (کروزن) را بررسی کند.
بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی، منطقهٔ اروپا در سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی، که شامل کشورهای اتحادیهٔ اروپا و کشورهایی مانند بریتانیا و نروژ است، بیش از ۳۰ درصد سوخت جت خود را وارد میکند که بیشتر آن از تنگه هرمز عبور میکند.
قرار است اتحادیهٔ اروپا از اعضای خود بخواهد برای مقابله با «شوکهای عرضه»، ذخایر اضطراری نفت را برای «مدت ۹۰ روز» نگهداری کنند. این الزام شامل سوخت جت بهطور خاص نمیشود، اگرچه کشورها میتوانند آن و سایر فرآوردههای نفتی را در ذخایر خود محاسبه کنند.
هشدار دربارهٔ «شوک طولانیمدت عرضهٔ سوخت»
اتحادیهٔ اروپا روز چهارشنبه به کشورهای عضو هشدار داد اگر جنگ ایران ادامه یابد، بازارهای انرژی با یک «شوک طولانیمدت در عرضه» مواجه خواهند شد.
خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتهای این اتحادیه نوشته است این شوک کشورها را وادار به «کاهش مصرف سوخت» خواهد کرد.
عرضهٔ جهانی انرژی در پی بسته شدن تنگهٔ هرمز توسط ایران، مسیری که معمولاً ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند، دچار اختلال شده است.
بر اساس گزارش رویترز، اروپا هنوز با کمبود عرضه مواجه نشده، اما با افزایش شدید قیمت نفت و گاز دستوپنجه نرم میکند.
در نشستی که نمایندگان کشورهای اروپایی پشت درهای بسته برگزار کردند، کمیسیون اروپا اعلام کرد که در حال بررسی دو سناریوی اصلی مرتبط با این موضوع است.
این کمیسیون اعلام کرده بر اساس سناریوی نخست، اگر آتشبس مورد توافق میان ایالات متحده و ایران پایدار بماند و محاصرهٔ تنگهٔ هرمز توسط آمریکا برداشته شود، جریان نفت و گاز طی چند ماه بهبود خواهد یافت و قیمتها کاهش مییابد؛ قیمت گازوئیل و سوخت جت تا پایان تابستان کاهش خواهد یافت، اما بازار جهانی گاز مایع، بهدلیل آسیب به زیرساختها در قطر تا سال ۲۰۳۰ همچنان تحت فشار باقی خواهد ماند.
سناریوی دوم نیز به این صورت است که اگر تنشها ادامه پیدا کند، بازارهای انرژی با یک شوک طولانیمدت در عرضه و جهش شدید قیمتها روبهرو خواهند شد که اثرات آن به زنجیرههای تأمین صنایع نیز گسترش مییابد.
کمیسیون اروپا اعلام کرده که تداوم اختلال در عرضهٔ نفت بهطور فزایندهای موجب «تخریب تقاضا» خواهد شد، به این معنا که مصرف سوخت کاهش مییابد. در این سناریو، اروپا ممکن است در پر کردن ذخایر گاز خود پیش از زمستان با مشکل مواجه شود. همچنین بهگفتۀ دیپلماتها، احتمال کمبودهای محلی سوخت جت نیز وجود دارد.
وابستگی اروپا به واردات نفت و گاز، حتی با وجود اینکه تأمینکنندگان اصلی آن یعنی ایالات متحده، نروژ و دیگر تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه هستند، این قاره را در برابر افزایش سرسامآور قیمتهای جهانی آسیبپذیر کرده است.
کمیسیون اروپا اعلام کرده که در حال تدوین پیشنهادهایی برای کاهش پیامدهای بحران انرژی است.
از جمله در پیشنویسی که پیشتر توسط رویترز مشاهده شده، این کمیسیون، برنامههایی برای کاهش مالیات برق و تسریع در توسعهٔ فناوریهای تولید انرژی پاک در نظر گرفته تا وابستگی اروپا به سوختهای فسیلی کاهش یابد و این بلوک در برابر شوکهای آیندهٔ نفت و گاز محافظت شود.