زنده امارات از هدف قرار گرفتن دو کشتی خود در تنگه هرمز خبر داد

صبح شنبه ۲۰ تیر برخی رسانه‌های ایران از شنیده شدن صدای انفجار و بلند شدن دود ناشی از انفجار در منطقهٔ پاکدشت و قیامدشت در جنوب شرق تهران خبر دادند.

لحظاتی پس از انتشار این گزارش‌ها، خبرگزاری‌های ایران به‌نقل از فرماندار پاکدشت اعلام کردند این انفجارها «ناشی از امحای مهمات باقی‌مانده از جنگ و فعالیت‌های معمول در منطقه نظامی پارچین مربوط می‌شود.»

رسانه‌های ایران همچنین به‌نقل از این مقام دولتی نوشتند این «عملیات کنترل‌شده از پیش برنامه‌ریزی شده بود»، با این حال توضیحی در مورد اعلام عمومی قبلی در این مورد ارائه ندادند.

ساعتی بعد هم خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، به‌نقل از سپاه سیدالشهداء اعلام کرد «عملیات ایمن‌سازی که تا حدود ساعت ۱۵ ادامه خواهد داشت، احتمال ایجاد چند صدای انفجار دیگر را نیز به همراه دارد».

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه ۲۰ تیر به مسقط، پایتخت عمان، رفت تا دربارهٔ تحولات منطقه به‌ویژه موضوع تنگه هرمز با مقامات این کشور گفت‌وگو کند.

این سفر یک روز پس از آن انجام می‌شود که بر اساس برخی گزارش‌ها، آمریکا خواستار تعهد علنی تهران به باز نگه داشتن تنگه هرمز برای کشتیرانی بین‌المللی شده و در این مورد تا روز شنبه به مقامات جمهوری اسلامی فرصت داده است.

در پی درگیری نظامی اخیر در منطقه هرمز که با حمله به چند کشتی در آب‌های عمان آغاز شد، با حملات هوایی آمریکا به ده‌ها هدف در جنوب ایران پاسخ گرفت و تهران نیز در واکنش بار دیگر حملات موشکی و پهپادی به برخی نقاط در کشورهای منطقه انجام داد، دونالد ترامپ آتش‌بس میان ایران و آمریکا را «پایان‌یافته» اعلام کرد و در عین حال از ادامه یافتن گفت‌وگوها خبر داد.

روز گذشته خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده بود که عمان رسماً مخالفت خود با دریافت عوارض بابت عبور و مرور از تنگه هرمز را به سازمان ملل اعلام کرده است.

بیشتر در این باره:

ترامپ: آتش‌بس پایان یافته اما گفت‌وگوها با ایران ادامه می‌یابد

روزنامه بریتانیایی گاردین روز شنبه نوشت کشورهای اروپایی در حال بررسی طرح‌هایی هستند که بر اساس آن دریافت هزینه برای خدمات ناوبری در تنگه هرمز، مشروط به داوطلبانه بودن و تأیید سازمان بین‌المللی دریانوردی، امکان‌پذیر باشد.

دیوید لمی، معاون نخست‌وزیر بریتانیا، هشدار داده است که وضع عوارض اجباری پیامدهای فاجعه‌باری خواهد داشت، اما برخی مقام‌های اروپایی می‌گویند دریافت هزینه در برابر خدمات مشخصی مانند ایمنی دریانوردی، مقابله با آلودگی و امداد اضطراری می‌تواند با حقوق بین‌الملل سازگار باشد.

گاردین می‌نویسد عمان با همکاری حقوقدانان بریتانیایی طرحی مشابه سازوکار داوطلبانه تنگه مالاکا تهیه کرده و پیشنهاد داده است کارشناسانش برای توضیح آن به تهران سفر کنند. عباس عراقچی نیز قرار است برای گفت‌وگو درباره امنیت کشتیرانی و تنگه هرمز به عمان برود.

این تحولات همزمان با فشار آمریکا بر ایران برای اعلام علنی باز بودن تنگه هرمز و توقف حمله به کشتی‌های تجاری صورت می‌گیرد.

خبرگزاری رویترز در گزارشی می‌نویسد حجم نفت ایران روی آب افزایش یافته است، زیرا تهران در دوره توافق موقت با آمریکا صادرات خود را بالا برد، اما پالایشگاه‌های مستقل چین به‌دلیل قیمت پایین‌تر نفت عراق، امارات متحده عربی و قطر، خرید از ایران را کاهش داده‌اند.

به نوشتهٔ این گزارش، معامله‌گران می‌گویند پالایشگاه‌های مستقل استان شاندونگ طی هفته‌های اخیر بین ۱۶ تا ۲۰ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت غیرتحریمی از خاورمیانه خریده‌اند. تخفیف این محموله‌ها به پنج تا هشت دلار در هر بشکه رسیده، در حالی که تخفیف نفت سبک ایران تنها دو تا سه دلار بوده است.

بر اساس داده‌های کپلر، واردات نفت ایران به چین در ماه جاری به روزانه ۵۵۶ هزار بشکه کاهش یافته که پایین‌ترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳ است. معامله‌گران انتظار دارند ایران برای افزایش فروش، تخفیف محموله‌های خود را در هفته آینده بیشتر کند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در یک پست جدید در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «۱۰۰۰ موشک آماده شلیک و به سوی جمهوری اسلامی ایران هدف‌گیری شده‌اند و اگر دولت ایران به تهدید خود، که در گوشه و کنار جهان بر زبان رانده شده، مبنی بر ترور یا تلاش برای ترور رئیس‌جمهور مستقر ایالات متحده آمریکا، که در این مورد من هستم، عمل کند، هزاران موشک دیگر بلافاصله به دنبال آن‌ها روانه خواهند شد!»

او افزود که «دستورها از پیش صادر شده‌اند و ارتش ایالات متحده برای یک دورۀ یک‌ساله، که قابل تمدید است، آماده، مایل و قادر است تا تمامی مناطق ایران را به طور کامل نابود کند و از بین ببرد - الحمد لله!»

این پیام پس از آن منتشر می‌شود که وال‌استریت جورنال و سی‌ان‌ان به نقل از منابع آگاه گزارش داده‌اند که اسرائیل این هفته اطلاعاتی را درباره طرحی تازه و مشخص از سوی جمهوری اسلامی برای ترور دونالد ترامپ در اختیار آمریکا گذاشته است. با این حال، مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که هنوز این اطلاعات را مستقلاً راستی‌آزمایی نکرده‌اند.

ترامپ در بازگشت از نشست ناتو نیز گفت نام او در فهرست اهداف ایران قرار دارد. همزمان خبر رسید که تغییر هواپیمای ریاست‌جمهوری او در ترکیه به درخواست سرویس مخفی آمریکا و به‌عنوان یک اقدام احتیاطی امنیتی انجام شد.

درحالی که مذاکراتی بین مقاماتی از طرف ایران با آمریکا برای دست‌یابی به تفاهم‌هایی جریان داشته و دارد، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، شامگاه جمعه و روز شنبه تیتر اول وب‌سایت خود را به این خبر اختصاص داده است که نوه روح‌الله خمینی گفته «آن مسئولی که بخوابد و در فکر انتقام رهبر شهید نباشد، باید به وجدان خودش شک کند.»

به نوشته فارس، علی خمینی در سخنرانی تازه خود، علاوه بر این گفته است که «هرکس بخواهد مذاکره کند برای اینکه با آمریکا به صلح برسد، او خائن است.»

این خبر ادامه می‌دهد: وی با اشاره به این‌که «برخی می‌گویند جنگ را ادامه دهید که جمهوری‌خواهان در انتخابات شکست بخورند، افزود: برای ما فرقی نمی‌کند، ما هم به دموکرات‌ها می‌گوییم مرگ و هم به جمهوری‌خواهان.»

خبرگزاری فارس همچنین در خبری دیگر، تصویری از زنی کفن‌پوش در مراسم تشییع علی خامنه‌ای منتشر کرده که پلاکارد «من داوطلب قتل ترامپ هستم» در دست دارد. این رسانه نزدیک به سپاه با لحنی ستایش‌آمیز، او را دارای «عزمی راسخ» برای انتقام و «نماینده همه مردم ایران» توصیف کرده است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران،‌ در پیامی تازه در شبکه ایکس نوشت: «ایران تاکنون برخلاف وزیر به اصطلاح خزانه‌داری ایالات متحده که بند ۹ یادداشت تفاهم را نقض می‌کند، بر سر حرف خود ایستاده است.

این بند از یادداشت تفاهم مقرر می‌کند که ایران تا زمان دستیابی به توافق نهایی، «وضع موجود برنامه هسته‌ای خود را حفظ کند» و ایالات متحده نیز «هیچ تحریم تازه‌ای اعمال نکند و نیروهای بیشتری در منطقه مستقر نسازد».

در همین اثنا وزارت خزانه‌داری آمریکا روز جمعه اعلام کرد که علی انصاری، بازرگان و مؤسس بانک منحل‌شده «آینده»، و چند صرافی وابسته به حکومت ایران را در فهرست تحریم‌های خود قرار داده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه‌ای درباره تحریم‌های جدید گفت مجتبی خامنه‌ای «در حالی در انزوا پنهان شده است که حکومتش در حال فروپاشی است.

عباس عراقچی در ادامه پیام تازه خود در ایکس در واکنش به این تحریم جدید نوشت که «این نقض، در ادامه دیگر موارد نقض تعهدات و اشتباهات ایالات متحده صورت گرفته است. واقعیت این است که پایبندی فقط می‌تواند متقابل باشد.»

با آن‌که از ماه گذشته تاکنون هیچ گفت‌وگوی مستقیمی میان ایران و ایالات متحده انجام نشده، رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که پس از تبادل حملات میان دو طرف، هیئتی از قطر، کشور میانجی، به تهران سفر کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته است آتش‌بس با ایران پایان یافته، اما با ادامه مذاکرات با جمهوری اسلامی موافقت کرده است.

ائتلافی متشکل از کارشناسان سیاست خارجی، مخالفان جمهوری اسلامی و مدافعان آزادی دیجیتال از رهبران سنای آمریکا خواسته است قوانینی را برای کمک به شهروندان ایرانی در دور زدن سانسور و قطع اینترنت تصویب کنند.

به نوشته نشریه «دِ هیل» این ائتلاف در نامه‌ای به رهبران سنا و رؤسای دوحزبی کمیته نیروهای مسلح خواستار گنجاندن دو طرح مرتبط با حقوق بشر و آزادی اینترنت در ایران در لایحه بودجه دفاعی سال ۲۰۲۷ شده است.

امضاکنندگان نامه نوشته‌اند قطع اینترنت به یکی از مهم‌ترین ابزارهای سرکوب حکومت ایران تبدیل شده و زمینه خشونت، بازداشت‌های گسترده و نقض حقوق بشر را فراهم می‌کند، در حالی که مانع ارتباط ایرانیان با یکدیگر و جهان خارج می‌شود.

این نامه به ابتکار ائتلاف امور همگانی ایرانیان آمریکایی (PAAIA) و شاخه کنشگری بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها (FDD Action) تهیه شده و چهره‌هایی چون الیوت آبرامز، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور ایران، نیز آن را امضا کرده‌اند.

ائتلاف یادشده تأکید کرده است تصویب این طرح‌ها پیام روشنی در حمایت از مردم ایران و تعهد آمریکا به دسترسی آزاد به اطلاعات، شفافیت و حکومت دموکراتیک خواهد فرستاد.

تصاویر ماهواره‌ای اختصاصی که شبکه سی‌ان‌ان با همکاری مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی بررسی کرده، نشانه‌هایی از تلاش ایران برای بازسازی برخی تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده را در خود دارد.

بر اساس این گزارش، فعالیت‌های عمرانی در مجموعه پارچین و تأسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ گَزلا» مشاهده شده است. در تصاویر پارچین، پوشش‌های موقت و سپس توری‌هایی بر محل اصابت حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفته و کامیون‌های بتن‌ریزی نیز دیده می‌شوند؛ اقدامی که ممکن است مقدمه مسدود کردن حفره‌های ناشی از بمباران باشد.

در تأسیسات کوه کلنگ نیز رفت‌وآمد خودروهای ساختمانی به داخل و خارج مجموعه زیرزمینی ثبت شده است. سی‌ان‌ان می‌گوید این فعالیت‌ها ممکن است با مفاد تفاهم‌نامه اخیر ایران و آمریکا که تهران را ملزم به حفظ وضع موجود در تأسیسات هسته‌ای می‌کرد، مغایرت داشته باشد.

با این حال، تصاویر ماهواره‌ای از تأسیسات هسته‌ای اصفهان، فردو و نطنز نشانه‌ای از عملیات بازسازی نشان نمی‌دهد.

این گزارش همچنین از تعمیر بخش‌هایی از پایگاه‌های موشکی ایران و پر کردن یک گودال ایجادشده در باند پایگاه هوایی تبریز با بتن خبر داده است.

همزمان و در همین روز انتشار این گزارش از سوی سی‌ان‌ان، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد که جمهوری اسلامی اجازه بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده در حملات آمریکا و اسرائیل را نخواهد داد.

همزمان با افزایش تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، مجموعه‌ای از تماس‌ها و رایزنی‌های دیپلماتیک میان طرف‌های درگیر و کشورهای منطقه در جریان است؛ تلاش‌هایی که با هدف کاهش تنش، حفظ امنیت کشتیرانی و جلوگیری از شکست مذاکرات میان تهران و واشینگتن دنبال می‌شود.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز جمعه در گفت‌وگوی تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره تحولات مرتبط با ایران و تنگه هرمز گفت‌وگو کرد. همزمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در تماس با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان، درباره هماهنگی دو کشور در زمینه امنیت و ثبات منطقه‌ای رایزنی کرد.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در تماس تلفنی با شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نسبت به تلاش «برخی بازیگران» برای برهم زدن روندهای دیپلماتیک هشدار داد. شهباز شریف نیز گفت پاکستان آماده ادامه نقش‌آفرینی برای کاهش تنش‌ها و پیشبرد روندهای دیپلماتیک است.

همزمان، امیر قطر و نخست‌وزیر پاکستان نیز در گفت‌وگویی تلفنی بر ضرورت ادامه مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده و تداوم تلاش‌های دیپلماتیک برای حفظ ثبات منطقه تأکید کردند.

خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که مذاکره‌کنندگان قطری با هماهنگی ایالات متحده در ایران حضور دارند تا درباره اجرای تفاهم‌نامه تهران و واشینگتن و کاهش تنش‌ها، از جمله اختلاف بر سر تنگه هرمز، گفت‌وگو کنند. همزمان، اکسیوس و نیویورک تایمز نیز از تلاش قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و عربستان سعودی برای کاهش تنش‌ها و جلوگیری از فروپاشی مذاکرات هسته‌ای خبر داده‌اند.

این تحرکات دیپلماتیک پس از آن شدت گرفته است که دونالد ترامپ در پی حملات اخیر به کشتی‌ها در تنگه هرمز، آتش‌بس و تفاهم‌نامه با ایران را پایان‌یافته اعلام کرد و دو طرف حملات نظامی تازه‌ای علیه یکدیگر انجام دادند.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، روز جمعه در واکنش به تصمیم وزارت بازرگانی آمریکا برای ارتقای جایگاه صادراتی امارات متحده عربی، امارات را تهدید کرد و گفت که آن کشور «باید پاسخگو باشد.»

وزارت بازرگانی آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود به دلیل پشتیبانی امارات متحده عربی از عملیات نظامی آمریکا، مقررات کنترل صادرات برای این کشور تسهیل شده و جایگاه صادراتی آن ارتقا یافته است.

غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی عباس عراقچی، این اقدام را «اعتراف رسمی واشینگتن و سند رسوایی ابوظبی» دانست و گفت که این امر «مسئولیت بین‌المللی و آثار حقوقی مستقیمی برای این کشور به همراه دارد و امارات باید در قبال این اقدام پاسخگو باشد.»

این سخنان یک روز پس از آن بیان می‌شود که اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم امارات متحده عربی را به همکاری با آمریکا در حملات اخیر به ایران متهم کرد و هشدار داد که این کشور «تاوان» آن را خواهد پرداخت.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس مدعی شد امارات علاوه بر اجازه استفاده از پایگاه‌های آمریکایی در خاک خود، با ارائه سوخت‌رسان و پشتیبانی لجستیکی در حملات اخیر علیه ایران «نقش مستقیم» داشته است. کوثری این اقدام را «خط قرمز جمهوری اسلامی» خواند و گفت زیرساخت‌های ترابری، فرودگاهی، دریایی و تأسیسات نفت و گاز امارات در صورت هرگونه اقدام تازه، از نگاه ایران «هدف مشروع» خواهد بود.

این نماینده مجلس همچنین از «پاسخ کوبنده» و «هزینه سنگین» برای امارات متحده سخن گفت و دیگر کشورهای منطقه را نیز تهدید کرد. او گفت کشورها اگر «به پشتوانه آمریکا امنیت ایران را هدف قرار دهند» و در صورت ادامه این روند با «واکنش سخت و پشیمان‌کننده» روبه‌رو خواهند شد.