رئیسجمهور ایالات متحده قرار است روز چهارشنبه ۱۳ فروردین (۲ آوریل) تعرفههای وسیعی را به عنوان بخشی از برنامه اقتصادی بلندپروازانهاش، برای اصلاح روابط تجاری آمریکا با متحدان و دشمنان خود، اعلام کند که در عین حال اقتصاد جهانی را در این فرآیند متزلزل خواهد کرد.
دونالد ترامپ و دولت او خبر اعلام تعرفه را به عنوان «روز آزادی» برای ایالات متحده تبلیغ کردهاند، زیرا آنها به دنبال کاهش وابستگی این کشور به کالاهای خارجی به عنوان بخشی از یک فشار سیاسی گستردهتر با هدف احیای تولیدات ایالات متحده، کاهش کسری تجاری آمریکا و کمک به کاهش بدهی ملی هستند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز ۱۲ فروردین به خبرنگاران گفت: «رئیسجمهور یک طرح تعرفهای اعلام خواهد کرد که شیوههای تجاری ناعادلانهای را که دههها کشور ما را از بین میبرد، کنار خواهد زد».
به گفته خانم لویت، رئیسجمهور «این کار را به نفع کارگران آمریکایی انجام میدهد».
کاخ سفید ۱۲ فروردین اعلام کرد که ترامپ در روز ۱۳ فروردین (۲ آوریل) در رویدادی که از آن به عنوان «آمریکا را دوباره ثروتمند کنید» نام برده میشود، سخنرانی خواهد کرد.
اما قبل از اعلام این خبر مشخص نیست که دقیقاً چه چیزی اعمال میشود و آیا استثناء، تاخیر یا لغو تعرفهها در دستور کار هست یا خیر.
سخنگوی کاخ سفید گفت در نهایت به آقای ترامپ بستگی دارد که چه تعرفههایی را اعمال کند و سناریوهای مختلفی از سوی رئیسجمهور آمریکا و مشاورانش در هفتهها و روزهای قبل از اعلام این خبر ارائه شده است.
این سناریوها شامل تعرفههای عمومی تا ۲۰ درصد میشوند که بهطور تقریبی بر همه کشورهایی که با ایالات متحده مراوده بازرگانی دارند تأثیر میگذارد و همچنین شامل رویکرد تعرفهٔ متقابل است، جایی که واشینگتن تعرفههای کشورهای دیگر بر محصولات آمریکایی را دلار به دلار سر به سر میکند.
اعمال تعرفههای ۲۵ درصدی بر مکزیک و کانادا که تعلیق شده بودند، و همچنین تعرفههای چوب، مس، دارو و ریزتراشهها نیز از دیگر گزینههاست.
آقای ترامپ در حال حاضر تعرفههای ۲۵ درصدی بر واردات خودرو را اعلام کرده که قرار است از روز پنجشنبه، ۱۴ فروردین (۳ آوریل) اجرایی شود.
آخرین دولت ترامپ در مورد تعرفهها چه فکر میکند؟
رویکردی که دونالد ترامپ برای تعرفهها اتخاذ میکند، ممکن است بیشتر بیانگر نحوهٔ استفاده او و دولتش از اقدامات مالی باشد.
دولت ترامپ میخواهد هم درآمدهای آمریکا را با وضع تعرفهها افزایش دهد (عوارض بستن بر کالاهایی که وارد ایالات متحده میشود)، و هم از آنها به عنوان اهرمی برای وادار کردن کشورهای دیگر برای کاهش تعرفههای خود استفاده کند، یا در سیاستهای دیگر مانند مبارزه با مهاجرت غیرقانونی و قاچاق مواد مخدر تغییراتی ایجاد کند.
اما برخی از اقتصاددانان و تحلیلگران بازار خاطرنشان کردهاند که اگر تعرفهها قابل مذاکره باشد و در طول زمان کاهش پیدا کند، این امر میزان درآمدی که در نهایت میتواند ایجاد کند را محدود میسازد.
نگرانیهای دیگری نیز در مورد اثراتی که تعرفهها میتواند بر افزایش قیمتها در ایالات متحده و پیامدهای اقتصادی گستردهتر داشته باشد، مطرح شده است.
تعرفههای ترامپ و تهدیدهای او برای افزایش آنها، ازرش بازار سهام در ایالات متحده را نزولی کرده و به این نگرانی دامن زده است که اقتصاد این کشور ممکن است وارد دورهٔ رکود شود.
اساندپی ۵۰۰، شاخص بازاری که عملکرد ۵۰۰ شرکت پیشرو فهرستشده در بورس اوراق بهادار ایالات متحده را ردیابی میکند، در مسیر بزرگترین ضرر سه ماهه خود از پاییز ۲۰۲۲ قرار دارد.
تاثیر جهانی تعرفههای خودروی ایالات متحده چه خواهد بود؟
شوک ناشی از تعرفههای خودرو میتواند بزرگ باشد و پیامدهای ماندگاری را در سراسر اروپا و آسیا به جای بگذارد.
در آسیا، این اقدامات میتواند تأثیرات عمدهای بر اقتصاد کره جنوبی و ژاپن داشته باشد که به شدت به صادرات خودرو وابسته هستند. در اروپا، این پیامدها میتواند آلمان و کشورهای همسایه را که به شدت در زنجیرهٔ تامین خودروسازی اتحادیه اروپا ادغام شدهاند، تحت تاثیر قرار دهد.
دنیسا ساکووا، وزیر اقتصاد اسلواکی، روز ۲۸ مارس گفت اسلواکی که به صنعت خودرو به عنوان نیروی محرکهٔ اقتصاد خود متکی است، «در میان سه کشور برتر اتحادیه اروپا» خواهد بود که بیشترین آسیب را خواهد دید.
بر اساس برآوردهای گلدمن ساکس، تقریبا نیمی از ۱۶ میلیون خودرو فروختهشده در ایالات متحده در سال ۲۰۲۴ ارزشی بیش از ۳۳۰ میلیارد دلار داشته است.
برخی از مطالعات نشان میدهد که این اقدامات ممکن است به ایجاد نتایج سیاستی که توسط دولت ترامپ تبلیغ میشود کمک کند.
خودروسازان، از جمله هیوندای و کیای کره جنوبی، پیش از این برنامههایی را برای افزایش تولید در ایالات متحده اعلام کردهاند.
پژوهشکدهٔ بودجهٔ ییل، یک مرکز تحقیقاتی غیرحزبی مرتبط با دانشگاه ییل، تخمین زده که وضع تعرفههای جدید از سوی دولت ترامپ بر خودروها، میتواند بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ حدود ۶۰۰ تا ۶۵۰ میلیارد دلار درآمد ایجاد کند.
اما همان مطالعه نشان داد که این عوارض منجر به افزایش قیمت خودروها در آمریکا به طور متوسط ۱۳.۵ درصد خواهد شد که معادل ۶۴۰۰ دلار اضافی برای قیمت متوسط هر خودروی جدید در سال ۲۰۲۴ است.
به گفته گروه اقتصادی اندرسون (AEG)، یک مشاور مالی، تعرفههای ۲۵ درصدی ترامپ بر فولاد و آلومینیوم که از ۱۲ مارس آغاز شد، همچنین پیشبینی میشود که قیمت خودروهای دارای موتور معمولی را از ۲۵۰ دلار تا ۸۰۰ دلار و خودروهای الکتریکی (EV) را ۲۵۰۰ دلار یا بیشتر افزایش دهد.
آیا تعرفههای جدید جنگ تجاری جهانی را تشدید میکند؟
تعرفههای ترامپ قبلاً با اقدامات تلافیجویانه مواجه شده بود و اعلام تعرفههای جدید در روز ۱۳ فروردین میتواند دور جدیدی از جنگ تجاری جهانی را به همراه داشته باشد.
هم کانادا و هم چین تعرفههای تلافیجویانهای بر طیفی از محصولات ایالات متحده وضع کردهاند، در حالی که اتحادیه اروپا گفته است از اواسط ماه آوریل بر ویسکی، موتورسیکلت و قایقهای موتوری آمریکایی ۵۰ درصد تعرفه وضع میکند و همچنین تعرفههای اضافی بر آدامس، مرغ، سویا و سایر کالاها اعمال خواهد کرد.
این بلوک ۲۷ کشوری همچنین تهدید کرده است که بر تمامی کالاهای وارداتی آمریکا تعرفهٔ ۲۵ درصدی اعمال خواهد کرد.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز ۱۲ فروردین گفت که بروکسل «نقشهای قوی» برای مقابله با تعرفههای وضعشده از سوی ایالات متحده دارد که طبق گزارشها میتواند بانکهای آمریکایی و شرکتهای بزرگ فناوری را شامل شود.
تنشهای تجاری بین پکن و واشینگتن، که از ماه فوریه تعرفههای گمرکی عیله یکدیگر وضع کردهاند، پس از سخنرانی «روز آزادی» ترامپ نیز بیشتر خواهد شد.
با این حال، رئیسجمهور ایالات متحده ایدهٔ کاهش تعرفهها بر کالاهای چینی را مطرح کرده است تا با «بایتدنس»، شرکت مادر تیکتاک، که به مهلت پنجم آوریل برای فروش این اپلیکیشن در آمریکا نزدیک میشود، قراردادی را نهایی کند.
طبق مصوبهٔ کنگره ایالات متحده، بایتدنس موظف بود تا روز ۱۹ ژانویه مالکیت تیکتاک را واگذار کند در غیر این صورت با خطر مسدود شدن روبرو میشود. اما آقای ترامپ ۷۵ روز به این شرکت فرصت داد.